Dit is Sauna 6

Thursday 25 August 2005

Start

 

Baden in de oudheid

Sauna is niet de oudste badmethode. Baden is zo oud als de wereld. De behoefte om zich regelmatig lekker schoon te poedelen is in ons instinkt ingebakken. Baden heeft overigens niet alleen het doel om zich te reinigen, het heeft ook een sterk psychische werking: wie een lekker bad heeft genomen voelt zich als herboren. Geen wonder dus dat de mens het baden in zijn cultuurpatroon heeft opgenomen. Daar naast heeft het bad in veel godsdiensten een religieuze betekenis. Zo kennen de Joden van oudsher de Mikwe, het bad door rituele onderdompeling. De Moslims kennen hun Hammam, het zweetbad uit de woestijn, ontwikkeld nadat de profeet Mohammed in aanraking was gekomen met overblijfselen van baden uit de Romeinse tijd en de noodzaak inzag van een goede hygiŽne onder de woestijnkrijgers. Moslims zijn verplicht wekelijks een Hammam te ondergaan. Behalve een rituele noodzaak, ook een gezellig uitje. De Indianen in Noord Amerika hadden hun "Tipi", een zweettent van dierenhuiden, waarin door het inbrengen van gloeiend hete stenen, de temperatuur zo hoog werd, dat men er in ging zweten. De oudste badvormen die teruggevonden zijn stammen uit de periode van 5000 tot 1600 jaar voor Christus. In de Semitische stad Mari werden badkuipen uitgegraven die stammen uit de cultuurperiode van ongeveer 2000 jaar voor Christus. In de tijd dat de Romeinen van hun Thermen genoten, was er aan de andere kant van de aardbol, bij de Inka's, een minstens even indrukwekkende badcultuur ontstaan onder de naam Temescal. Het antieke Romeinse bad, de Therme, is in zijn meest bekende vorm ong eveer tweeduizend jaar geleden ontstaan in de machtige keizerstad aan de Tiber. Toch was deze vorm van baden weer afgekeken van de Grieken, van wie men ook de naam Therme geleend heeft. Nu ging het destijds in de Therme niet alleen om baden. De Therme was badhuis, sportschool en kroeg tegelijk. Juist omdat de Therme zo'n duidelijke kombinatie was van verschillende commerciŽle aktiviteiten, maar ook omdat veel van onze cultuur en gebruiken stammen uit de Romeinse tijd, mag men de Therme beschouwen als een belangrijke voorloper van het moderne commerciŽle saunabad. Nu hebben de Thermen ook een enorme ontwikkeling meegemaakt. In de tweede eeuw voor Christus werd in PompeÔ het oudste deel gebouwd van de Stabianer Thermen. Dat waren donkere, vensterloze, muffe bedompte cellen. Vijfhonderd jaar later liet keizer Constantijn de Carelle Thermen bouwen, een bouwwerk opgetrok ken van het mooiste marmer, met echt glas in de vensters en plaats voor meer dan drieduizend baders.

Naast de Thermen hadden de Romeinen nog hun Balnea (enkelvoud: Balneum), een vorm van gemeen schappelijk badhuis, veel eenvoudiger dan de Thermen, en uitsluitend bedoeld voor de hygiŽne. Na de instorting van het Romeinse rijk waren natuurlijk de badhuizen nog niet helemaal verdwenen. Overal in Europa bleven er resten van de Romeinse badcultuur bestaan. Badhuizen, die veel leken op de traditio nele Finse Sauna kon men in de middeleeuwen in vrijwel iedere stad tegenkomen. Maar in de daarop volgende tijd raakten deze badhuizen steeds meer in ongebruik. Alleen in Finland( in de vorm van Sauna), in Rusland (als Banja) en in afgelegen streken van Oostenrijk ( als Steinschwitzbad) zijn traditio nele openbare badvormen blijven bestaan. Drie vormen die veel met elkaar gemeen hebben en waar bij alle drie hout als bouwmateriaal werd gebruikt. 

Terug  

Start

Deze site is voor het laatst bijgewerkt op 08/25/05